Paszport: Przedłużyć czy wyrobić nowy? Pełny przewodnik

Wiele osób zastanawia się, jak przedłużyć ważność paszportu, jednak polskie przepisy nie przewidują takiej procedury. Ten artykuł kompleksowo wyjaśni, dlaczego konieczne jest wyrobienie nowego dokumentu i krok po kroku przeprowadzi Cię przez cały proces, od zebrania dokumentów po odbiór paszportu.

Z mojego doświadczenia wiem, że wiele osób używa sformułowania "przedłużyć paszport", co jest naturalne w kontekście innych dokumentów. Jednak w polskim systemie prawnym nie ma możliwości przedłużenia ważności paszportu. Zamiast tego, po upływie terminu ważności dokumentu lub w przypadku zmiany danych osobowych (np. nazwiska po ślubie), konieczne jest złożenie wniosku o wydanie zupełnie nowego dokumentu. To fundamentalna różnica, którą warto zrozumieć, aby prawidłowo przygotować się do procedury.

Skoro już wiemy, że musimy wyrobić nowy paszport, przejdźmy przez cały proces krok po kroku. Standardowy paszport dla osoby dorosłej jest ważny przez 10 lat, natomiast dla dzieci do 13. roku życia okres ważności wynosi 5 lat. Planując podróże, zawsze sprawdzam datę ważności mojego paszportu z odpowiednim wyprzedzeniem, aby uniknąć niepotrzebnego stresu.

Aby złożyć wniosek o nowy paszport, musisz przygotować następujące dokumenty:

• Wypełniony wniosek o wydanie paszportu: Dostępny jest w każdym punkcie paszportowym. Pamiętaj, aby wypełnić go czytelnie i zgodnie z prawdą.
• Jedna aktualna, kolorowa fotografia: Zdjęcie musi być biometryczne, o wymiarach 35x45 mm.
• Dowód uiszczenia opłaty paszportowej: Bez tego dokumentu wniosek nie zostanie przyjęty.
• Ważny dokument tożsamości: Może to być Twój dowód osobisty lub dotychczasowy paszport, który składasz do wymiany.

Zdjęcie biometryczne to kluczowy element wniosku. Musi być kolorowe, aktualne (wykonane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed złożeniem wniosku) i mieć wymiary 35x45 mm. Tło zdjęcia powinno być jednolite, białe, a twarz równomiernie oświetlona. Należy patrzeć prosto w obiektyw, mieć naturalny wyraz twarzy, zamknięte usta i otwarte oczy. Unikaj okularów z ciemnymi szkłami, nakryć głowy (chyba że nosisz je z powodów religijnych, co musi być udokumentowane) oraz biżuterii, która zasłaniałaby rysy twarzy. Wszelkie odstępstwa od tych zasad mogą skutkować odrzuceniem zdjęcia.

Standardowa opłata za wyrobienie paszportu wynosi 140 PLN. Dowód uiszczenia tej opłaty jest absolutnie niezbędny i należy go dołączyć do wniosku. Opłatę można zazwyczaj uiścić przelewem na konto bankowe urzędu wojewódzkiego (numer konta znajdziesz na stronie internetowej urzędu lub w punkcie paszportowym) lub bezpośrednio w kasie urzędu, jeśli taka jest dostępna.

Wniosek o paszport należy złożyć osobiście. Możesz to zrobić w dowolnym punkcie paszportowym w Polsce, niezależnie od Twojego miejsca zameldowania. Jeśli przebywasz za granicą, właściwym miejscem będzie polski konsulat. Podczas wizyty urzędnik pobierze Twoje odciski palców, co jest standardową procedurą. Zawsze radzę, aby przed wizytą w urzędzie upewnić się, że masz ze sobą wszystkie wymagane dokumenty, aby uniknąć konieczności ponownej wizyty.

Potwierdzam, że standardowa opłata za wyrobienie paszportu w 2026 roku wynosi 140 PLN.

Warto wiedzieć, że istnieją grupy osób uprawnionych do zniżek:

• Zniżka 50% (opłata 70 PLN) przysługuje:
  • Uczniom i studentom do 26. roku życia.
  • Emerytom, rencistom, osobom niepełnosprawnym.
  • Kombatantom i ofiarom represji wojennych.
  • Żołnierzom pełniącym służbę terytorialną.
  • Osobom przebywającym w domach pomocy społecznej lub zakładach opiekuńczych.
• Zniżka 75% (opłata 35 PLN) dotyczy osób, które w dniu złożenia wniosku mają ukończone 70 lat.

W niektórych, ściśle określonych przypadkach, możliwe jest całkowite zwolnienie z opłaty paszportowej. Dzieje się tak na przykład, gdy paszport ma wadę techniczną lub został wydany w wyniku pomyłki organu paszportowego. Warto sprawdzić szczegółowe warunki na stronie gov.pl lub zapytać w punkcie paszportowym.

Standardowy czas oczekiwania na wydanie nowego paszportu to zazwyczaj do 30 dni od dnia złożenia wniosku. Muszę jednak uczciwie przyznać, że w okresach wzmożonego ruchu, na przykład przed wakacjami letnimi, czas ten może się wydłużyć. Dlatego zawsze rekomenduję złożenie wniosku z odpowiednim wyprzedzeniem, najlepiej kilka miesięcy przed planowaną podróżą.

Aby sprawdzić, czy Twój paszport jest już gotowy do odbioru, możesz skorzystać z usługi online na stronie gov.pl. Wystarczy wejść na stronę "Sprawdź, czy Twój paszport jest gotowy" i podać numer sprawy lub numer wniosku, który otrzymałeś podczas składania dokumentów. To bardzo wygodne rozwiązanie, które pozwala zaoszczędzić czas.

Zmiana nazwiska, na przykład po ślubie, to jeden z najczęstszych powodów konieczności wymiany paszportu. Pamiętaj, aby dokonać tego niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 60 dni (jeśli przebywasz w Polsce) lub 90 dni (jeśli przebywasz za granicą) od sporządzenia aktu małżeństwa. Po upływie tych terminów Twój paszport traci ważność i nie będziesz mógł się nim posługiwać.

W przypadku zgubienia lub zniszczenia paszportu, kluczowe jest natychmiastowe zgłoszenie tego faktu w najbliższym punkcie paszportowym w Polsce lub w konsulacie, jeśli jesteś za granicą. Zgłoszenie to jest niezbędne, aby dokument został unieważniony i nikt nie mógł się nim posłużyć. Następnie należy złożyć wniosek o wydanie nowego dokumentu, postępując zgodnie z opisanymi wcześniej krokami.

Wyrobienie paszportu dla dziecka ma swoją specyfikę. Przede wszystkim wymagana jest zgoda obojga rodziców (lub zgoda sądu, jeśli rodzice nie mogą dojść do porozumienia). Dziecko powyżej 5. roku życia musi być obecne podczas składania wniosku, aby urzędnik mógł pobrać jego odciski palców. Jak już wspomniałam, paszport dla dziecka jest ważny przez 5 lat.

W wyjątkowych, pilnych i udokumentowanych przypadkach istnieje możliwość ubiegania się o paszport tymczasowy. Dotyczy to sytuacji takich jak:

• Nagła choroba lub pogrzeb członka rodziny.
• Nagłe sprawy zawodowe wymagające pilnego wyjazdu.
• Konieczność opieki nad chorym członkiem rodziny za granicą.
• Udział w pilnym wyjeździe zagranicznym, którego terminu nie da się przesunąć.

Paszport tymczasowy jest wydawany na maksymalny okres 12 miesięcy, a jego opłata wynosi 30 PLN. Pamiętaj, że jest to dokument przeznaczony na konkretny, uzasadniony wyjazd i nie wszystkie kraje akceptują go jako pełnoprawny dokument podróży. Zawsze upewnij się, czy kraj docelowy akceptuje paszport tymczasowy przed jego wyrobieniem.