Paszport i ETA do UK: Co musisz wiedzieć o wjeździe po Brexicie?

Planując podróż turystyczną z Polski do Wielkiej Brytanii, kluczowe jest zrozumienie aktualnych zasad wjazdu, które uległy znaczącym zmianom po Brexicie. Wiele osób wciąż zastanawia się, czy dowód osobisty jest wystarczający, czy potrzebny jest paszport, a także jakie nowe formalności mogą ich czekać. Ten artykuł ma za zadanie rozwiać wszelkie wątpliwości i dostarczyć kompleksowych informacji na temat wymaganych dokumentów, aby Twoja podróż przebiegła bezproblemowo.

Paszport do UK: koniec podróży na dowód osobisty?

Od momentu wystąpienia Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej zasady wjazdu dla obywateli Polski uległy fundamentalnym zmianom. Najważniejszą z nich jest to, że dowód osobisty w większości przypadków przestał być akceptowanym dokumentem podróży. Jeśli planujesz wyjazd turystyczny, odwiedziny u rodziny czy krótką podróż służbową, musisz przygotować się na to, że jedynym akceptowanym dokumentem będzie paszport. To kluczowa informacja, o której wiele osób wciąż zapomina, co niestety może skutkować odmową wjazdu.

Zmiany po Brexicie: co konkretnie oznaczają dla turystów z Polski?

Brexit zakończył swobodę przepływu osób między Unią Europejską a Wielką Brytanią. Dla turystów z Polski oznacza to, że nie możemy już korzystać z dowodu osobistego jako dokumentu uprawniającego do przekroczenia granicy brytyjskiej. Zgodnie z nowymi przepisami, każdy obywatel Polski, który nie posiada statusu osoby osiedlonej w UK, musi przedstawić ważny paszport. To zmiana, która wprowadziła Wielką Brytanię w system kontroli granicznej podobny do tego, jaki obowiązuje dla obywateli państw spoza UE.

Paszport: Twój jedyny bilet wjazdowy. Jakie warunki musi spełniać?

Twój paszport jest teraz Twoim jedynym, niezbędnym dokumentem do wjazdu do Wielkiej Brytanii. Musi on spełniać jeden podstawowy warunek: być ważny przez cały okres planowanego pobytu w UK. Nie ma już zasady "sześciu miesięcy ważności paszportu po planowanym powrocie", która obowiązuje w niektórych krajach. Wystarczy, że paszport będzie ważny np. do dnia Twojego planowanego wyjazdu z Wielkiej Brytanii. Zawsze jednak zalecam, aby jego ważność obejmowała nieco dłuższy okres, na wypadek nieprzewidzianych okoliczności, takich jak opóźnienia lotów czy konieczność przedłużenia pobytu.

Elektroniczna Autoryzacja Podróży (ETA): Twój nowy obowiązek przed wyjazdem

Oprócz paszportu, od 2025 roku pojawi się nowy obowiązek dla obywateli Polski podróżujących do Wielkiej Brytanii na krótki pobyt Elektroniczna Autoryzacja Podróży (ETA). To ważna zmiana, o której musisz pamiętać, planując swoją podróż. ETA ma usprawnić proces kontroli granicznej i zwiększyć bezpieczeństwo, dlatego warto zapoznać się z jej zasadami już teraz.

Czym dokładnie jest ETA i dlaczego nie jest to wiza?

Elektroniczna Autoryzacja Podróży (ETA) to cyfrowe zezwolenie na podróż, które nie jest wizą. Wiza to zazwyczaj bardziej złożony proces, często wymagający rozmowy w konsulacie i dostarczania wielu dokumentów. ETA to natomiast prostsze zezwolenie, które jest powiązane z Twoim paszportem. Pozwala ono na wjazd do Wielkiej Brytanii w celach turystycznych, odwiedzin, krótkoterminowych celów biznesowych lub tranzytu, bez konieczności ubiegania się o tradycyjną wizę. Moim zdaniem, to rozwiązanie ma na celu ułatwienie podróży, jednocześnie pozwalając brytyjskim władzom na wcześniejszą weryfikację podróżnych.

Kto musi aplikować o ETA? Wyjaśniamy zasady dla dorosłych i dzieci.

O ETA będą musieli ubiegać się wszyscy obywatele Polski, w tym dzieci, którzy planują podróż do Wielkiej Brytanii na krótki pobyt (do 6 miesięcy) w celach turystycznych, odwiedzin u rodziny/znajomych, krótkoterminowych celach biznesowych lub tranzytu. Obowiązek ten dotyczy każdego, niezależnie od wieku. Istnieją jednak grupy zwolnione z tego obowiązku. Należą do nich osoby posiadające:

• Status osoby osiedlonej (settled) lub tymczasowo osiedlonej (pre-settled) w ramach EU Settlement Scheme.
• Ważną wizę brytyjską (np. wizę pracowniczą, studencką).
• Paszport brytyjski lub irlandzki.

Jeśli należysz do jednej z tych grup, ETA nie będzie Ci potrzebna.

Jak krok po kroku złożyć wniosek o ETA online?

Proces składania wniosku o ETA jest zaprojektowany tak, aby był jak najprostszy i odbywał się całkowicie online. Oto jak to zrobić:

1. Przygotuj dokumenty: Będziesz potrzebować ważnego paszportu biometrycznego.
2. Pobierz aplikację lub wejdź na stronę: Wniosek złożysz poprzez oficjalną aplikację "UK ETA" dostępną na smartfony lub na rządowej stronie internetowej gov.uk.
3. Wypełnij formularz: Uzupełnij wszystkie wymagane dane osobowe, dane paszportowe, informacje kontaktowe oraz odpowiedz na pytania dotyczące Twojej podróży i przeszłości (np. karalności).
4. Zeskanuj paszport i zrób zdjęcie: Aplikacja poprosi Cię o zeskanowanie strony biometrycznej paszportu oraz zrobienie sobie zdjęcia (selfie), które zostanie użyte do weryfikacji tożsamości.
5. Opłać wniosek: Dokonaj płatności online.
6. Wyślij wniosek: Po weryfikacji wszystkich danych i opłaceniu, wniosek zostanie wysłany do rozpatrzenia.

Z mojego doświadczenia wiem, że warto poświęcić chwilę na dokładne sprawdzenie wszystkich wprowadzonych danych, aby uniknąć opóźnień w procesowaniu wniosku.

Ile to kosztuje i jak długo będziesz czekać na decyzję?

Koszt złożenia wniosku o ETA wynosi 16 funtów brytyjskich (GBP) od osoby. Pamiętaj, że opłata jest bezzwrotna, niezależnie od decyzji. Jeśli chodzi o czas oczekiwania na decyzję, brytyjskie władze zalecają złożenie wniosku co najmniej 3 dni przed planowaną podróżą. W większości przypadków decyzja jest wydawana szybciej, często w ciągu kilku godzin, ale zawsze lepiej jest mieć pewien margines bezpieczeństwa, aby uniknąć stresu tuż przed wyjazdem.

Ważność ETA a ważność paszportu: kluczowe zależności.

ETA jest ważna przez dwa lata od daty wydania lub do momentu wygaśnięcia paszportu, z którym jest powiązana w zależności od tego, co nastąpi wcześniej. Oznacza to, że jeśli Twój paszport wygasa za rok, Twoja ETA również będzie ważna tylko przez rok. Po tym czasie, lub po uzyskaniu nowego paszportu, będziesz musiał złożyć nowy wniosek o ETA. Zezwolenie to uprawnia do wielokrotnych wjazdów do Wielkiej Brytanii, przy czym każdy pobyt turystyczny nie może przekroczyć 6 miesięcy.

Dowód osobisty: czy są jeszcze jakieś wyjątki od zasady paszportowej?

Mimo że paszport jest obecnie standardem, istnieje bardzo ograniczona grupa osób, które wciąż mogą wjechać do Wielkiej Brytanii na podstawie dowodu osobistego. To ważny wyjątek, który jednak ma swoje ścisłe ramy czasowe i warunki, o których musisz wiedzieć.

Status osoby osiedlonej (settled/pre-settled): ostatnia grupa z przywilejami.

Jedynym wyjątkiem od zasady paszportowej są obywatele Polski, którzy posiadają status osoby osiedlonej (settled) lub tymczasowo osiedlonej (pre-settled) w ramach EU Settlement Scheme. Osoby te mogą wjeżdżać do Wielkiej Brytanii na podstawie swojego dowodu osobistego, ale tylko pod warunkiem, że jest on zarejestrowany na ich koncie w systemie UK Visas and Immigration (UKVI). Jest to ułatwienie dla tych, którzy już mieszkają lub mają uregulowany status pobytu w UK, ale warto pamiętać, że dotyczy to wyłącznie dowodów biometrycznych.

Uwaga na datę graniczną! Co zmieni się 1 stycznia 2026 roku?

Nawet dla osób ze statusem osiedlonym ten przywilej nie będzie trwał wiecznie. Od 1 stycznia 2026 roku wszyscy, bez wyjątku, będą musieli używać paszportu przy wjeździe do Wielkiej Brytanii. Oznacza to, że nawet jeśli posiadasz status settled lub pre-settled, Twój dowód osobisty przestanie być akceptowanym dokumentem podróży. Warto to sobie zapisać w kalendarzu i zawczasu zadbać o ważny paszport.

Przeczytaj również: Paszport covidowy: Pobierz z IKP! Czy nadal potrzebny w podróży?

Praktyczne wskazówki przed podróżą do Wielkiej Brytanii

Poza dokumentami, warto pamiętać o kilku innych kwestiach, które mogą wpłynąć na komfort i legalność Twojego pobytu w Wielkiej Brytanii. Dobrze jest być przygotowanym na każdą ewentualność.

Jak długo możesz legalnie przebywać w UK jako turysta?

Jako turysta, posiadając ważny paszport i ETA (jeśli będzie wymagana), możesz przebywać w Wielkiej Brytanii jednorazowo do 6 miesięcy. Pamiętaj, że to limit na jeden pobyt, a nie na rok. Jeśli planujesz częste, krótkie wizyty, ETA będzie dla Ciebie wygodnym rozwiązaniem, ponieważ uprawnia do wielokrotnych wjazdów w ciągu dwóch lat (lub do wygaśnięcia paszportu).

Podróż w celach zarobkowych lub na studia: kiedy ETA już nie wystarcza?

Jeśli Twoje plany podróży do Wielkiej Brytanii wykraczają poza turystykę, odwiedziny czy krótkoterminowe cele biznesowe, ETA nie będzie wystarczająca. W przypadku chęci podjęcia pracy, studiów (dłuższych niż 6 miesięcy) lub zamieszkania na stałe, konieczne jest ubieganie się o odpowiednią wizę. Proces wizowy jest znacznie bardziej złożony i wymaga spełnienia konkretnych kryteriów, dlatego zawsze zalecam dokładne sprawdzenie wymogów na oficjalnych stronach rządowych UK.

Twoja checklista dokumentów przed podróżą do Wielkiej Brytanii

• Masz paszport? Sprawdź jego ważność!

  Upewnij się, że Twój paszport jest ważny przez cały okres planowanego pobytu w Wielkiej Brytanii. To absolutna podstawa.

• Złożyłeś wniosek o ETA? Upewnij się, że jest powiązana z właściwym paszportem.

  Jeśli podróżujesz od 2025 roku, sprawdź status swojego wniosku o ETA i upewnij się, że jest on powiązany z paszportem, którego użyjesz do podróży. Nowy paszport = nowa ETA.

• Masz status osiedleńca? Poznaj zasady, które Cię dotyczą.

  Jeśli posiadasz status settled lub pre-settled, pamiętaj, że do końca 2025 roku możesz używać dowodu osobistego (jeśli jest zarejestrowany). Od 1 stycznia 2026 roku, również Ty będziesz potrzebować paszportu.